ГалоўнаяНавіныДа 100-годдзя літаб'яднання "Маладняк"
Стварыце навагодні настрой з агляднай пляцоўкай!
Як зберагчы кнігі?

Ствараецца вiртуальная база, прысвечаная творчасцi «Маладняка»

Ствараецца вiртуальная база, прысвечаная творчасцi «Маладняка»
Іншыя навіны

28 лiстапада 1923 года ў мiнскiм камсамольскiм клубе «КIМ» сабралiся шэсць маладых пiсьменнiкаў: Мiхась Чарот, Анатоль Вольны, Алесь Дудар, Андрэй Александровiч, Язэп Пушча – i вырашылi стварыць лiтаратурнае аб'яднанне, якое ўвойдзе ў гiсторыю беларускай лiтаратуры пад назвай «Маладняк».

Здавалася б, да 100-годдзя ўтварэння гэтага першага на тэрыторыi Беларусi прафесiйнага лiтзгуртавання яшчэ далёка, а Нацыянальная бiблiятэка ў супрацоўнiцтве з партнёрамi ўжо рэалiзуе праект «На хвалi часу, у плынi жыцця», прывязаны да юбiлею. Цi не зарана?

Насамрэч гэта была вельмi добрая iдэя. Да юбiлею арганiзатары праекта плануюць стварыць шыкоўную iнфармацыйную базу, прысвечаную «Маладняку». Усё ж гэта лiтаратурная арганiзацыя адыграла вялiкую ролю ў развiццi беларускай лiтаратуры ХХ стагодддзя. Тут пачыналi творчы шлях многiя класiкi, напрыклад, Пятрусь Броўка, Мiхась Лынькоў, Уладзiмiр Дубоўка, Пятро Глебка i iншыя. На пiку свайго развiцця лiтаратурнае аб'яднанне збiрала да 500 сяброў. Яго фiлiялы стваралiся ў гарадах i мястэчках. Аб'яднанне займалася выхаваўчай работай сярод моладзi, выяўляла таленты, наладжвала лiтаратурныя сувязi з пiсьменнiкамi iншых рэспублiк. «Маладнякоўцы» верылi, што iх дзейнасць неабходная, бралi на сябе мiсiю па стварэннi новай нацыянальнай лiтаратуры.

Не ўся спадчына, якую нам пакiнулi пiсьменнiкi тых часоў, вывучана i перапрацавана. Трэба не толькi аддаць данiну павагi творцам з «Маладняка», але i паглядзець, як мы можам выкарыстаць гэтыя лiтаратурныя багаццi для асэнсавання жыцця, гiсторыi, менталiтэту беларусаў.

Новы фармат

Праект «На хвалi часу, у плынi жыцця» – сумесная работа Нацыянальнай бiблiятэкi, Дзяржаўнага музея гiсторыi беларускай лiтаратуры, Беларускага дзяржаўнага архiва-музея лiтаратуры i мастацтва i Выдавецкага дома «Звязда» (у прыватнасцi, часопiса «Маладосць»).

– Мы аб'ядноўваем самыя розныя iнiцыятывы, звязаныя з пiсьменнiкамi-«маладнякоўцамi», чые юбiлеi ўжо былi адзначаны, – заўважыў намеснiк генеральнага дырэктара па навуковай рабоце i выдавецкай дзейнасцi Нацыянальнай бiблiятэкi Беларусi Алесь Суша. – На розных пляцоўках ладзiлiся выстаўкi, праводзiлiся круглыя сталы i канферэнцыi, ладзіліся вечарыны, выдавецкiя праекты... Ахоплiваючы такi вялiкi абсяг, мы працягваем пошукi форм падачы традыцыйнага матэрыялу, каб ён кранаў сэрцы людзей. Прычым трансфармацыя ў рабоце бiблiятэкi пачалася не ў час пандэмii, а значна раней.

Iнтэрнэт-праект, якi ствараецца на базе партала «Нацыяналкi», дазваляе шырока прадставiць жыццё i творчасць класiкаў. Тут iмкнуцца паказаць iх творы, прыжыццёвыя публiкацыi, архiўныя дакументы, фатаграфii з фондаў бiблiятэкi, архiваў, музеяў, многiя з якiх раней нiдзе не друкавалiся. Збiраюцца аўдыя- i вiзуальныя матэрыялы, падаюцца звесткi наратыўнага характару: апiсаннi, успамiны, лiставаннi. Увесь гэты матэрыял канцэнтруецца ў адным месцы, i карыстальнiку ў далейшым не спатрэбiцца па кроплi збiраць звесткi па розных установах.

Выхад у вiртуальную прастору дазволiў значна пашырыць аўдыторыю. Маштабны лiтаратурны праект, прысвечаны пiсьменнiкам-«маладнякоўцам», абудзiў цiкавасць да лiтаратуры 20–30-х гадоў мiнулага стагоддзя ў маладога пакалення. Так, на конкурс iнтэрнэт-чытальнiкаў «О Беларусь, мая шыпшына», што ладзiцца ў межах гэтага маштабнага праекта, паступiла ўжо больш за 700 творчых работ удзельнiкаў рознага ўзросту з усiх абласцей Беларусi i нават з замежжа.

Падарунак вiртуальным даследчыкам

Працягвае напаўняцца новымi звесткамi iнфармацыйная база. На сайце Нацыянальнай бiблiятэкi прадстаўлены часопiсы, альманахi i кнiгi асобных аўтараў – сяброў «Маладняка». Ствараюцца асобныя вiртуальныя старонкi, прысвечаныя пэўным асобам. У межах праекта ўжо пададзены матэрыялы, якiя збiралiся да юбiлеяў Валерыя Маракова, Адама Бабарэкi, Уладзiмiра Дубоўкi, Кузьмы Чорнага, Уладзiмiра Хадыкi. А ў гэтым месяцы быў прэзентаваны вiртуальны раздзел, прысвечаны 115-годдзю выдатнага беларускага паэта, празаiка, нарысiста, крытыка Яна Скрыгана.

На гэтыя iнтэрнэт-старонкi варта завiтаць, каб даведацца не толькi пра вядомыя факты накшталт таго, што Ян Скрыган узяў удзел у стварэннi 12-томнiка Беларускай савецкай энцыклапедыi, за што атрымаў дзяржаўную прэмiю, але i раней невядомыя старонкi яго бiяграфii. Багата матэрыялу прадставiла дачка пiсьменнiка Галiна Скрыган: унiкальныя фатаграфii, дакументы, кнiгi. Тут вы зможаце пазнаёмiцца з творамi, якiя захоўваюцца ў фондзе Нацыянальнай бiблiятэкi, у тым лiку з васьмю паўнатэкставымi дакументамi, якiя можна спампаваць, не выходзячы з дому, сабе на камп'ютар. Акрамя гэтага, пададзены i пераклады пiсьменнiка. Супрацоўнiкi падрыхтавалi прыжыццёвы спiс публiкацый Яна Скрыгана, што выходзiлi ў перыядычным друку i захоўваюцца ў фондах бiблiятэкi. Даюцца звесткi, у якiх мастацкiх зборнiках друкавалiся творы пiсьменнiка. Змешчаны тут i крытычныя артыкулы, прысвечаныя яго творчасцi. Вельмi цiкавыя падраздзелы, што знаёмяць нас з творчай лабараторыяй мастака. Так, у час работы над творам аўтар мог ствараць некалькi варыянтаў. Напрыклад, у архiве-музеi лiтаратуры i мастацтва захоўваецца пяць варыянтаў апавядання «Два немцы», два з iх алiчбаваныя для сайта. Магчыма, вам захочацца паглядзець i заключэнне да рукапiсу Петруся Броўкi «Калi злiваюцца рэкi» – Ян Скрыган сябраваў з Броўкам, па запрашэннi якога далучыўся да работы ў выдавецтва БелСЭ, i па яго ж асабiстай просьбе рэдагаваў рукапiс яго эпапеi. Наступны падраздзел – лiсты i рэчы Яна Скрыгана. Сюды ўвайшла перапiска пiсьменнiка з Янкам Брылём, Максiмам Танкам. Супрацоўнiкi Нацыянальнай бiблiятэкi наладзiлi кантакт i з гiсторыка-краязнаўчым музеем «Бацькаўшчына», якi знаходзiцца ў аграгарадку Каменка Капыльскага раёна i можа пахвалiцца цудоўнымi экспанатамi, сярод якiх даматканыя паясы i кiёчкi, якiя выразаў Янка Скрыган i дарыў сябрам...

Цяпер вы ўяўляеце, якую неверагодную работу неабходна было здзейснiць арганiзатарам праекта «На хвалi часу, у плынi жыцця», колькi сабраць разнастайнай iнфармацыi! I iм гэта сапраўды ўдалося.

Аўтар публікацыі: Алена Дзядзюля.
Крыніца: Звязда

Навіны

BelBookChallenge падаўжаецца да 6 сакавіка

18 Сту 2021

BelBookChallenge набірае абароты, а вы ніяк не можаце за ім угнацца?
Па шматлікіх просьбах удзельнікаў BelBookChallenge падаўжаецца яшчэ на месяц – да 6 сакавіка ўключна. Выдатны шанец нагнаць упушчанае або нават пачаць чэлендж! Чым не выклік самому сабе?

Блог прафесійнага чытача

Віртуальная прэзентацыя літаратурнай спадчыны Андрэя Александровіча

18 Сту 2021

22 студзеня ў межах праекта “На хвалі часу, у плыні жыцця” ў бібліятэцы адбудзецца мерапрыемства “Віртуальная прэзентацыя літаратурнай спадчыны Андрэя Александровіча” (1906–1963), прымеркаванае да 115-годдзя беларускага паэта, аднаго з заснавальнікаў літаратурнага аб’яднання “Маладняк”.

Да 100-годдзя літаб'яднання "Маладняк"

Вялікі талент, вялікая работа, вялікае сэрца

18 Сту 2021

З 18 студзеня па 29 красавіка ў кальцавым калідоры 2-га паверха арганізавана кніжна-ілюстрацыйная выстаўка, прысвечаная лаўрэатам прэміі “За духоўнае адраджэнне”, спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь дзеячам культуры і мастацтва, а таксама спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь “Беларускі спартыўны Алімп” за 2020 год.

Кніжныя выстаўкі

Выстава “З кніг Уладзіміра Караткевіча” працуе да канца студзеня

19 Сту 2021

Скарыстайцеся магчымасцю і наведайце незвычайную выставу, прысвечаную 90-годдзю з дня нараджэння Уладзіміра Караткевіча, якая дзейнічае ў музеі кнігі Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

#BelBookChallenge: кніга, дзе фігурыруе выбітная гістарычная постаць

16 Сту 2021

Часам вы берацеся за нейкую тэму, а ў ёй столькі цікавага, што вам даводзіцца ламаць галаву ў нерашучасці – якую з іх выбраць? І гэтая тэма не выключэнне. Вочы разбягаюцца ад колькасці кніг з гістарычнымі асобамі? Хочацца, каб яна была і пазнавальнай, і нестандартнай, але каб сярод герояў – людзі, знаёмыя кожнаму беларусу хоць бы па падручніках гісторыі? Не панікуйце! Прадстаўляем вам спіс з пяці выдатных кніг, якія ідэальна падыходзяць па тэме. Ад вядомай класікі да коміксаў па Караткевічу – ніхто не застанецца абыякавым!

Блог прафесійнага чытача

Завітайце на літаратурна-музычнае мерапрыемства “Мой Багдановіч”

16 Сту 2021

21 студзеня ў 19.00 абавязкова завітайце на літаратурна-музычнае мерапрыемства “Мой Багдановіч”, падрыхтаванае Дзяржаўным музеем гісторыі беларускай літаратуры сумесна з Літаратурным тэатрам “Слова” пад кіраўніцтвам Зінаіды Феакціставай-Каладзяжнай.

Навіны бібліятэк

Бібліятэкарам
111