ГалоўнаяНавіныПраект “100 дзён да Вялікай Перамогі. Па старонках беларускіх газет 1945 г.”
Спектаклі Купалаўскага тэатра з 27 сакавіка па 2 красавіка можна паглядзець анлайн
Віртуальная чытальная зала прадстаўляе інфармацыйны рэсурс пра выдатнага ўраджэнца Беларусі

27 сакавіка 1945 года. 43 дні да Перамогі

27 сакавіка 1945 года. 43 дні да Перамогі
Іншыя навіны

75-годдзю Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне прысвячаецца новы праект Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі – “100 дзён да Вялікай Перамогі. Па старонках беларускіх газет 1945 г.”.
З 30 студзеня па 9 мая 2020 г. штодня на партале бібліятэкі публікуюцца матэрыялы, якія адлюстроўваюць хроніку навін і падзей з публікацый адпаведнага перыяду ў газетах Савецкай Беларусі 1945 г.

Наступленне Чырвонай арміі. Веснавыя палявыя работы пачаліся. Навіны з Мазыра, Барысаўскага раёна і іншых куткоў БССР. Газеты: “Большэвік Палесся” (№ 29), “Совецкая радзіма” (№ 47), “Большэвіцкая трыбуна” Барысаўскага раёна (№№ 30–31), “Звязда” (№ 53).

Войскі 3-га Беларускага фронту з баямі ўзялі апошні апорны пункт нямецкіх войскаў на ўзбярэжжы заліва Фрыш Гаф (Калінінградскі) – горад Хайлігенбайль (цяпер Мамонава), а таксама яшчэ некалькі населеных пунктаў. У палон здаліся больш за 9 000 салдат і афіцэраў праціўніка. Нашымі войскамі захоплена шмат трафеяў, у тым ліку больш за 100 самалётаў. Усё бліжэй нашы войскі да ўзяцця Данцыга – ужо захоплены адзін з яго прыгарадаў. У ноч напярэдадні наша авіяцыя бамбіла ваенныя аб’екты, чыгуначны вузел і порт Данцыга, порт у Пілау. Няўхільны наступ працягваецца і ў Венгрыі: войскі 2-га Украінскага фронту зламалі магутную абарону немцаў у раёне горнага масіву Вертэш, разграмілі групоўку ў раёне горада Эстэргом і за 2 дні прасунуліся на 45 км. Тут таксама ў палон здаліся 7 000 немцаў, захоплена 250 танкаў і шмат іншай зброі. Доўжыліся баі і ў раёне возера Балатон (“Большэвік Палесся”, № 29, с. 1).

На працягу значнага часу напярэдадні пасяўных работ гэтай тэме газеты штодня адводзілі цэнтральнае месца.

Але вось вясенне-палявыя работы пачаліся!

З Васілевічаў па тэлефоне перадалі, што 25 сакавіка калгас імя Сталіна адным з першых у Палескай вобласці (цяпер ліквідавана) пачаў палявыя работы, у гэты дзень было ўзарана 2 га цаліны. Аратыя гэтага і іншых калгасаў за дзень выконваюць па паўтары нормы! Вядома, такімі тэмпамі ўся пасяўная кампанія будзе завершана за тыдзень – такія абавязацельствы ўзяў на сябе адзін з калгасаў.

Побач з гэтымі маштабнымі падзеямі ў нататках і аб’явах часта публікуюцца цікавыя і малазнаёмыя нам даныя пра факты і падзеі меншага маштабу.

У Мазыры падчас веснавых канікул школьнікі ў сваёй школе гуляюць у шашкі і шахматы, займаюцца ў гуртках мастацкай самадзейнасці. Адзін з гурткоў выступіў перад параненымі ў падшэфным шпіталі. У планах школьнікаў – калектыўныя паходы ў кіно (“Большэвік Палесся”, № 29, с. 2).

“Совецкая радзіма” (№ 47, с. 4) паведамляе наступнае. З першых вясновых дзён пачалася ачыстка ад хламу і смецця не толькі вуліц, але і сквераў і садоў у Бабруйску. Тут рыхтуюцца высадзіць больш за 1 000 дрэў уздоўж праспекта і вуліц, у садах разаб’юць клумбы. З 1 студзеня 1945 г. у горадзе працуе абласная санітарна-эпідэміялагічная станцыя, якая запланавала выязныя мерапрыемствы па раёне і вобласці, у тым ліку лекцыі пра барацьбу з інфекцыйнымі захворваннямі, асабістую гігіену і да т.п. У правым ніжнім куце газетнага ліста – некалькі аб’яў: пра развод грамадзян, вакансіі Бабруйскага аддзялення Ваенгандлю (патрэбны краўцы і краўчыхі, шаўцы і бляхары); арцель інвалідаў, якая прымае заказы на рамонт кухоннага посуду і выраб вёдраў, тазоў, начовак.

Першыя зялёныя ўсходы ранняй агародніны з’явіліся ў парніках аднаго з саўгасаў Барысаўскага раёна – піша “Большэвіцкая трыбуна” (№ 30–31, с. 1). А ў адэскіх сталоўках і рэстаранах ужо падаюць першую зеляніну – яе выгадавалі ў парніках калгаса імя 51-й Перакопскай дывізіі. У заходніх абласцях Беларусі адкрываюцца новыя навуковыя ўстановы (“Большэвіцкая трыбуна” (№ 30–31, с. 4).

Эшалоны з украінскімі перасяленцамі працягваюць прыбываць ва Украінскую ССР з Польшчы – калгаснікі ў Сталінскай (Данецкай) і Кіраваградскай абласцях падрыхтавалі для іх жыллё, сабралі кармы для жывёл. У хуткім часе чакаецца візіт у Савецкі Саюз жонкі прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі спадарыні Чэрчыль, заснавальніцы Фонду дапамогі Расіі (“Большэвіцкая трыбуна”, № 30–31; “Звязда”, № 53).

Здаецца, што вайна адышла кудысьці на далёкі план. Але яна ўсё яшчэ прысутнічае ў жыцці. У штодзённых зводках Саўінфармбюро, лістах і пахаванках, вестках аб раненнях блізкіх.

А да Перамогі застаецца яшчэ 44 дні…

Аўтар публікацыі: Л. Тупчыенка-Кадырава, аддзел карпаратыўнага ўзаемадзеяння.

Усе матэрыялы праекта даступны на партале НББ і сайце “Беларусь у інфармацыйнай прасторы”.

Навіны

Да 90-годдзя з дня нараджэння ветэрана Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі В.Н. Дышыневіч

31 Май 2020

Валянціна Нікіфараўна Дышыневіч нарадзілася 31 мая 1930 г. у Омску ў сям'і служачага. Скончыўшы 3 класы пачатковай школы, 10-гадовая Валянціна з бацькамі пераехала ў Гродна па месцы працы бацькі (ён быў лекарам).

Партрэты: гісторыя бібліятэкі ў асобах

111 гадоў Віцебскай вучонай архіўнай камісіі

31 Май 2020

31 мая 1909 г. адбылося адкрыццё і першае пасяджэнне Віцебскай вучонай архіўнай камісіі (ВВАК). Яна стала навуковым, культурным, адукацыйным цэнтрам, вакол якога групавалася мясцовая інтэлігенцыя.

Па старонках беларускага календара

Жыццёвая арыфметыка:  апавяданне “Урок арыфметыкі” Вячаслава Адамчыка

1 Чэр 2020

Вячаслаў Адамчык у сваім поўным светлай настальгіі апавяданні расказвае гісторыю першай падлеткавай улюблёнасці – тым больш пранізлівую, што адбываецца ўсё ў “апошні год вайны”. Гэта апавяданне-ўспамін, сумнае і радаснае адначасна, як любы драбок памяці пра незваротнае і няспраўджанае.

Блог прафесійнага чытача

30 Май 2020

1928 год. У часопiсе “Узвышша” з’яўляецца новая паэтычная публiкацыя. Над адным з вершаў стаiць прысвячэнне “Р.М.”, а гучыць верш зусiм не ў духу эпохi: гэта любоўная лiрыка…

Навіны бібліятэк

111