ГалоўнаяНавіныНавіны бібліятэк
30 кастрычніка – 115 гадоў з дня нараджэння народнага мастака Беларусі, выдатнага скульптара Андрэя Ануфрыевіча Бембеля (1905–1986)
Новае выданне Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Пяць фактаў пра кінаэпапею Сяргея Бандарчука “Вайна і мір”

Пяць фактаў пра кінаэпапею Сяргея Бандарчука “Вайна і мір”
Іншыя навіны

Адна з найбольш маштабных кінаэпапей савецкага кінематографа фільм “Вайна і мір” паводле рамана Льва Талстога, пастаўлены рэжысёрам Сяргеем Бандарчуком, адзначае сёлета 55-гадовы юбілей.

Усе зоркі “Вайны і міру”

Здаецца, у гэтай карціне зняліся ўсе зоркі экрана – ад Вячаслава Ціханава да Ноны Мардзюковай. Работа над грандыёзнай карцінай доўжылася чатыры гады, фільм трыумфальна прайшоў па планеце, сабраўшы цэлы букет прэстыжных міжнародных узнагарод, у тым ліку “Оскар” і “Залаты глобус”.

Лепшая Наташа

Natasha-Rastova.jpg

Галоўныя ролі – самая салодкая і прывабная мара акцёра. Асабліва калі гаворка ідзе аб вялікім праекце. Стаць Наташай Растовай прагна імкнуліся многія: Людміла Гурчанка, Наталля Фацеева, нават фатальная прыгажуня Анастасія Вярцінская (ёй у выніку дасталася куды больш сціплая роля Лізы, жонкі князя Андрэя). А Сяргей Бандарчук раптам зрабіў выбар на карысць зусім не актрысы, а балерыны Ленінградскага тэатра оперы і балета. Так 19-гадовая Людміла Савельева стала зоркай. Для яе дэбют у Бандарчука аказаўся пуцёўкай у свет вялікага сусветнага кіно: сваю наступную ролю яна сыграла ў Віторыа дэ Сіка ў драме “Сланечнікі”, дзе здымалася разам з Марчэла Мастраяні і Сафі Ларэн.

Liudmila Savieljeva.jpg

“Няправільны” Андрэй

Proby Balkonski.jpg
На ролю Андрэя Балконскага спрабаваліся: Кірыл Лаўроў, Інакенцій Смактуноўскі, Эдуард Марцэвіч і Юрый Саломін

А вось Вячаславу Ціханаву, які сыграў Андрэя Балконскага, прыйшлося значна складаней. Мала таго што ролю ён атрымаў па патрабаванні міністра культуры СССР Кацярыны Фурцавай – Бандарчук хацеў здымаць Інакенція Смактуноўскага, але таго не адпусцілі з тэатра. Чатыры гады жыццё Ціханава было прысвечана толькі кінаэпапеі, а па выхадзе фільма крытыкі літаральна абрынуліся на акцёра, разграміўшы яго ігру ў пух і прах. Ды і рэжысёр не скрываў свайго меркавання: не адпавядае Ціханаў ролі Балконскага. У выніку артыст ледзь не пакінуў кінематограф, з цяжкага творчага крызісу яго вывеў рэжысёр Станіслаў Растоцкі, прапанаваўшы ролю ў фільме “Дажывём да панядзелка”. Аднак гледачы аказаліся мудрэйшыя за крытыкаў: у 1966 годзе Вячаслаў Ціханаў па выніках апытання часопіса “Савецкі экран” разам з Людмілай Савельевай быў прызнаны лепшым акцёрам года – за працу ў “Вайне і міры”.

Cichanau-Balkonski.jpg

Хітрыя прыёмы

Batalnaja scena.jpg

Асобнай вяхой ідзе аператарская работа: тое, што стварылі на здымках “Вайны і міру” Анатоль Пятрыцкі і іншыя кінааператары, увайшло ва ўсе падручнікі. Так, сцэны Барадзінскай бітвы, якія паказалі майстэрства Сяргея Бандарчука ў першую чаргу як батальнага рэжысёра, вяліся з дапамогай камеры, умацаванай на спецыяльнай канатнай дарозе. Яе нацягнулі над полем бітвы на вышыні 120 метраў, вынікам стала неверагодная для свайго часу здымка “з лятаючага гарматнага ядра”. Шэраг сцэн здымаўся з верталёта, выкарыстоўваліся вышкі і аператарскія краны незвычайнай канструкцыі. А каб перадаць атмасферу палёту першага балю Наташы Растовай, аператару Пятрыцкаму прыйшлося стаць на ролікі! Паміж танцуючымі парамі яго перамяшчаў асістэнт.

Bal.jpg

Грошы, грошы…

“Вайна і мір” лічыцца адной з самых дарагіх карцін у гісторыі сусветнай кінематаграфіі. Бюджэт стужкі да гэтага часу дакладна невядомы. Паводле адных ацэнак, было выдаткавана 100 мільёнаў долараў у цэнах 1967 года, па іншых – ад 150 да 180 мільёнаў. І гэта мы яшчэ не лічым выдаткі Міністэрства абароны СССР – многія салдаты тэрміновай службы ўдзельнічалі ў здымках батальных сцэн у якасці масоўкі.

Аднак фільм быў паспяховы ў пракаце, хоць папулярнасць яго ад серыі да серыі паступова зніжалася. Толькі ў Савецкім Саюзе чатыры часткі карціны паглядзелі 135 мільёнаў гледачоў, і, паводле ацэнак спецыялістаў, фільм сабраў у савецкім пракаце каля 58 мільёнаў рублёў, што значна перавысіла выдаткі на вытворчасць. А быў яшчэ і паспяховы замежны пракат!

...І дзеці

Skobcava-Kurahina.jpg

Сяргей Бандарчук і яго жонка, актрыса Ірына Скобцава, якая здымалася ў “Вайне і міры” ў ролі Элен Курагінай (сам рэжысёр увасобіў вобраз П’ера Бязухава), за гады работы над фільмам паспелі двойчы стаць бацькамі. У перыяд падбору акцёраў і зацвярджэння на ролі на свет з’явілася дачка – будучая актрыса Алёна Бандарчук, а да канца здымак нарадзіўся сын Фёдар Бандарчук, якому з такім бэкграўндам на родзе было напісана таксама стаць артыстам і рэжысёрам. Бацькі сваіх дзяцей жартам называлі “дзеці” “Вайны і міру”.

Bandarchuk-Biazuchau.jpg

Рэкорды фільма

  • “Вайна і мір” – першая мастацкая стужка савецкага кіно, якая атрымала “Оскар” у намінацыі “лепшы фільм на замежнай мове”.
  • Гэта карціна лічыцца адной з самых дарагіх у гісторыі кінематографа. Бюджэт кінаэпапеі ацэньваецца ў сто мільёнаў долараў.
  • Рэкордным для савецкага кіно стала і колькасць копій фільма, выпушчаных у пракат. 2 805 асобнікаў першай серыі аказаліся ў савецкіх кінатэатрах у дзень прэм’ернага паказу.
  • Менавіта гэтая стужка і стала самай касавай для айчыннага сінематографа ў 1966 годзе. Каб убачыць шэдэўр Бандарчука, у кіно прыйшлі 58 мільёнаў гледачоў. Прагляд другой серыі сабраў 36 мільёнаў чалавек, трэцюю частку карціны ацанілі ў 21 мільён, чацвёртую – у 20. “Вайну і мір” паказалі ў 117 краінах свету.
  • Каб зняць сцэну бітвы пры Барадзіно, на здымкі прыцягнулі 120 тысяч чалавек. Неўзабаве гэты рэкорд быў занесены ў Кнігу Гінеса. Для эпізоду таксама спатрэбілася 100 тысяч вінтовак і 200 агнястрэльных гармат.

Аўтар публікацыі: Ірына Аўсяп'ян.
Крыніца: СБ – Беларусь сегодня

Навіны

Віншуем: генеральны дырэктар Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі абраны прэзідэнтам Бібліятэчнай асамблеі Еўразіі!

25 Ліс 2020

25 лістапада на XXIV Агульным сходзе членаў некамерцыйнага партнёрства “Бібліятэчная асамблея Еўразіі” (БАЕ) прайшлі выбары прэзідэнта.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Цытаты Уладзіміра Караткевіча

25 Ліс 2020

26 лістапада спаўняецца 90 гадоў з дня нараджэння класіка беларускай літаратуры Уладзіміра Караткевіча. Разам з дзеткамі цытуем аднаго з самых яркіх і самабытных прадстаўнікоў беларускай літаратуры ХХ стагоддзя.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Адкрыйце для сябе мастака Караткевіча на выстаўцы “Княства вобразаў і слоў”

25 Ліс 2020

26 лістапада ў бібліятэцы пачне работу выстаўка “Княства вобразаў і слоў”, прымеркаваная да 90-годдзя з дня нараджэння класіка беларускай літаратуры Уладзіміра Сямёнавіча Караткевіча.

Выставачныя мультыпраекты

Запрашаем далучыцца да анлайн-прэзентацыі даследавання Берасцейскай Бібліі

25 Ліс 2020

25 лістапада адбудзецца прэзентацыя манаграфіі "Асэнсаванне шэдэўра. Берасцейская Біблія", прымеркаваная да 80-годдзя Брэсцкай абласной бібліятэкі.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Выкладчыкі раяць: што чытаць, каб не забыць сваю англійскую, нямецкую і нават чэшскую мову

24 Ліс 2020

У сучасным свеце без ведання замежных моў не абысціся. Але колькі б намаганняў мы ні прыкладалі вывучаючы мовы, наша памяць з часам бязлітасна пазбаўляецца ад усяго слоўнікавага запасу, варта хоць на месяц перастаць практыкавацца. Дык што ж рабіць? Адказ: чытаць, вядома. Выкладчыкі моўнай школы LinguaLand склалі для вас выдатную падборку кніг, якія не толькі падтрымаюць ваш узровень ведаў, але і захопяць самой гісторыяй. Так што хапайце слоўнікі і свае чытацкія білеты: мы ідзём вучыцца!

Аўтарскі погляд

24 лістапада спаўняецца 80 гадоў Тамары Канстанцінаўне Радзевіч, ветэрану Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі, высокакваліфікаванаму спецыялісту ў галіне бібліятэчнай справы

24 Ліс 2020

Тамара Канстанцінаўна нарадзілася ў горадзе Мінску ў сям'і служачага. Калі пачалася Вялікая Айчынная вайна, бацька Тамары пайшоў на фронт, а маці з сям’ёй вымушана была эвакуіравацца на Урал. Як і многія жыхары Беларусі, дзяўчынка перажыла ўсе жахі вайны.

Партрэты: гісторыя бібліятэкі ў асобах

111