ГалоўнаяНавіныНавіны бібліятэк
30 кастрычніка – 115 гадоў з дня нараджэння народнага мастака Беларусі, выдатнага скульптара Андрэя Ануфрыевіча Бембеля (1905–1986)
Новае выданне Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Пяць фактаў пра кінаэпапею Сяргея Бандарчука “Вайна і мір”

Пяць фактаў пра кінаэпапею Сяргея Бандарчука “Вайна і мір”
Іншыя навіны

Адна з найбольш маштабных кінаэпапей савецкага кінематографа фільм “Вайна і мір” паводле рамана Льва Талстога, пастаўлены рэжысёрам Сяргеем Бандарчуком, адзначае сёлета 55-гадовы юбілей.

Усе зоркі “Вайны і міру”

Здаецца, у гэтай карціне зняліся ўсе зоркі экрана – ад Вячаслава Ціханава да Ноны Мардзюковай. Работа над грандыёзнай карцінай доўжылася чатыры гады, фільм трыумфальна прайшоў па планеце, сабраўшы цэлы букет прэстыжных міжнародных узнагарод, у тым ліку “Оскар” і “Залаты глобус”.

Лепшая Наташа

Natasha-Rastova.jpg

Галоўныя ролі – самая салодкая і прывабная мара акцёра. Асабліва калі гаворка ідзе аб вялікім праекце. Стаць Наташай Растовай прагна імкнуліся многія: Людміла Гурчанка, Наталля Фацеева, нават фатальная прыгажуня Анастасія Вярцінская (ёй у выніку дасталася куды больш сціплая роля Лізы, жонкі князя Андрэя). А Сяргей Бандарчук раптам зрабіў выбар на карысць зусім не актрысы, а балерыны Ленінградскага тэатра оперы і балета. Так 19-гадовая Людміла Савельева стала зоркай. Для яе дэбют у Бандарчука аказаўся пуцёўкай у свет вялікага сусветнага кіно: сваю наступную ролю яна сыграла ў Віторыа дэ Сіка ў драме “Сланечнікі”, дзе здымалася разам з Марчэла Мастраяні і Сафі Ларэн.

Liudmila Savieljeva.jpg

“Няправільны” Андрэй

Proby Balkonski.jpg
На ролю Андрэя Балконскага спрабаваліся: Кірыл Лаўроў, Інакенцій Смактуноўскі, Эдуард Марцэвіч і Юрый Саломін

А вось Вячаславу Ціханаву, які сыграў Андрэя Балконскага, прыйшлося значна складаней. Мала таго што ролю ён атрымаў па патрабаванні міністра культуры СССР Кацярыны Фурцавай – Бандарчук хацеў здымаць Інакенція Смактуноўскага, але таго не адпусцілі з тэатра. Чатыры гады жыццё Ціханава было прысвечана толькі кінаэпапеі, а па выхадзе фільма крытыкі літаральна абрынуліся на акцёра, разграміўшы яго ігру ў пух і прах. Ды і рэжысёр не скрываў свайго меркавання: не адпавядае Ціханаў ролі Балконскага. У выніку артыст ледзь не пакінуў кінематограф, з цяжкага творчага крызісу яго вывеў рэжысёр Станіслаў Растоцкі, прапанаваўшы ролю ў фільме “Дажывём да панядзелка”. Аднак гледачы аказаліся мудрэйшыя за крытыкаў: у 1966 годзе Вячаслаў Ціханаў па выніках апытання часопіса “Савецкі экран” разам з Людмілай Савельевай быў прызнаны лепшым акцёрам года – за працу ў “Вайне і міры”.

Cichanau-Balkonski.jpg

Хітрыя прыёмы

Batalnaja scena.jpg

Асобнай вяхой ідзе аператарская работа: тое, што стварылі на здымках “Вайны і міру” Анатоль Пятрыцкі і іншыя кінааператары, увайшло ва ўсе падручнікі. Так, сцэны Барадзінскай бітвы, якія паказалі майстэрства Сяргея Бандарчука ў першую чаргу як батальнага рэжысёра, вяліся з дапамогай камеры, умацаванай на спецыяльнай канатнай дарозе. Яе нацягнулі над полем бітвы на вышыні 120 метраў, вынікам стала неверагодная для свайго часу здымка “з лятаючага гарматнага ядра”. Шэраг сцэн здымаўся з верталёта, выкарыстоўваліся вышкі і аператарскія краны незвычайнай канструкцыі. А каб перадаць атмасферу палёту першага балю Наташы Растовай, аператару Пятрыцкаму прыйшлося стаць на ролікі! Паміж танцуючымі парамі яго перамяшчаў асістэнт.

Bal.jpg

Грошы, грошы…

“Вайна і мір” лічыцца адной з самых дарагіх карцін у гісторыі сусветнай кінематаграфіі. Бюджэт стужкі да гэтага часу дакладна невядомы. Паводле адных ацэнак, было выдаткавана 100 мільёнаў долараў у цэнах 1967 года, па іншых – ад 150 да 180 мільёнаў. І гэта мы яшчэ не лічым выдаткі Міністэрства абароны СССР – многія салдаты тэрміновай службы ўдзельнічалі ў здымках батальных сцэн у якасці масоўкі.

Аднак фільм быў паспяховы ў пракаце, хоць папулярнасць яго ад серыі да серыі паступова зніжалася. Толькі ў Савецкім Саюзе чатыры часткі карціны паглядзелі 135 мільёнаў гледачоў, і, паводле ацэнак спецыялістаў, фільм сабраў у савецкім пракаце каля 58 мільёнаў рублёў, што значна перавысіла выдаткі на вытворчасць. А быў яшчэ і паспяховы замежны пракат!

...І дзеці

Skobcava-Kurahina.jpg

Сяргей Бандарчук і яго жонка, актрыса Ірына Скобцава, якая здымалася ў “Вайне і міры” ў ролі Элен Курагінай (сам рэжысёр увасобіў вобраз П’ера Бязухава), за гады работы над фільмам паспелі двойчы стаць бацькамі. У перыяд падбору акцёраў і зацвярджэння на ролі на свет з’явілася дачка – будучая актрыса Алёна Бандарчук, а да канца здымак нарадзіўся сын Фёдар Бандарчук, якому з такім бэкграўндам на родзе было напісана таксама стаць артыстам і рэжысёрам. Бацькі сваіх дзяцей жартам называлі “дзеці” “Вайны і міру”.

Bandarchuk-Biazuchau.jpg

Рэкорды фільма

  • “Вайна і мір” – першая мастацкая стужка савецкага кіно, якая атрымала “Оскар” у намінацыі “лепшы фільм на замежнай мове”.
  • Гэта карціна лічыцца адной з самых дарагіх у гісторыі кінематографа. Бюджэт кінаэпапеі ацэньваецца ў сто мільёнаў долараў.
  • Рэкордным для савецкага кіно стала і колькасць копій фільма, выпушчаных у пракат. 2 805 асобнікаў першай серыі аказаліся ў савецкіх кінатэатрах у дзень прэм’ернага паказу.
  • Менавіта гэтая стужка і стала самай касавай для айчыннага сінематографа ў 1966 годзе. Каб убачыць шэдэўр Бандарчука, у кіно прыйшлі 58 мільёнаў гледачоў. Прагляд другой серыі сабраў 36 мільёнаў чалавек, трэцюю частку карціны ацанілі ў 21 мільён, чацвёртую – у 20. “Вайну і мір” паказалі ў 117 краінах свету.
  • Каб зняць сцэну бітвы пры Барадзіно, на здымкі прыцягнулі 120 тысяч чалавек. Неўзабаве гэты рэкорд быў занесены ў Кнігу Гінеса. Для эпізоду таксама спатрэбілася 100 тысяч вінтовак і 200 агнястрэльных гармат.

Аўтар публікацыі: Ірына Аўсяп'ян.
Крыніца: СБ – Беларусь сегодня

Навіны

“Беларускі салавей”: новая віртуальная экспазіцыя да 135-годдзя з дня нараджэння Змітрака Бядулі

7 Май 2021

Прадстаўляем новы раздзел віртуальнага праекта “На хвалі часу, у плыні жыцця”, які рэалізуецца Нацыянальнай бібліятэкай Беларусі, Дзяржаўным музеем гісторыі беларускай літаратуры, Беларускім дзяржаўным архівам-музеем літаратуры і мастацтва і часопісам “Маладосць” да 100-годдзя ўтварэння літаратурнага аб’яднання “Маладняк”.

Да 100-годдзя літаб'яднання "Маладняк"

Водгукі пра XVІІ Міжнародныя кнігазнаўчыя чытанні

7 Май 2021

22–23 красавіка ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі адбыўся маштабны навуковы форум Міжнародныя кнігазнаўчыя чытанні. Пасля завяршэння канферэнцыі арганізатары падводзяць вынікі, каб вызначыць, наколькі праект дасягнуў сваіх мэт. Сваім меркаваннем пра канферэнцыю падзяліліся яе ўдзельнікі – беларускія і замежныя эксперты.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Ля Кургана Славы адбылося ўрачыстае ўскладанне кветак

6 Май 2021

У Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі склалася асаблівая традыцыя: напярэдадні Дня Перамогі шанаваць памяць загінуўшых, ускладаючы ад імя ўсіх супрацоўнікаў кветкі да манументаў Перамогі, аддаючы даніну глыбокай павагі ўсім пакаленням абаронцаў Айчыны.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Рэсурсы адкрытага доступу і інтэгрыраваныя пошукавыя сэрвісы: прымяненне ў навукова-адукацыйнай дзейнасці

6 Май 2021

5 мая ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі пры падтрымцы выдавецтва Springer Nature адбыўся анлайн-семінар, прысвечаны развіццю ініцыятывы адкрытай навукі.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Памяці загінуўшых будзем вартыя!

6 Май 2021

6 сакавіка ў бібліятэцы адбылася ўрачыстая акцыя-свята “Памяці загінуўшых будзем вартыя!”, прымеркаваная да Дня Перамогі. Арганізатарамі выступілі Першамайская раённая г. Мінска арганізацыя РГА “Белая Русь” і Нацыянальная бібліятэка Беларусі.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

6 Май 2021

Новы, 22-і па ліку, том серыі «Залатая калекцыя беларускай літаратуры», прысвечаны творчасці Івана Шамякіна, дае нам унікальную магчымасць. Чытаючы творы класікаў, мы часта гадаем наконт прататыпаў, таго, якія рэальныя падзеі з біяграфіі аўтара адбіліся ў тэксце. Тут аб'яднаныя мастацкі твор па матывах аўтабіяграфіі і дакументальны, дзе выкладзены сапраўдныя падзеі, якія ляглі ў аснову мастацкага твора. Гаворка пра пенталогію «Трывожнае шчасце», якая прынесла маладому Шамякіну славу, і аповесць «Слаўся, Марыя!».

Навіны бібліятэк

Адзін з самых моцных фільмаў пра вайну выйшаў у паўторны пракат

7 Май 2021

Знакамітую ваенную драму і адзін з самых моцных фільмаў пра вайну “Ідзі і глядзі” Элема Клімава пакажуць у мінскіх кінатэатрах паўторна. Сеансы пройдуць у кінатэатрах “Мір” і “Цэнтральны” 6–9 мая.

Навіны бібліятэк

“Помнім боль і страты твае, Беларусь…” – экскурсія да Дня Перамогі

5 Май 2021

4 мая, напярэдадні Дня Перамогі, экскурсію з цыкла “Славутыя імёны Бацькаўшчыны”, прысвечаную творчасці перыяду Вялікай Айчыннай вайны А. Куляшова, М. Танка, П. Панчанкі, наведалі навучэнцы Мінскага дзяржаўнага прафесіянальна-тэхнічнага каледжа дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва імя М.А. Кедышкі.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Бібліятэкарам
111