ГалоўнаяНавіныПа старонках беларускага календара
У Дзень бібліятэк павіншавалі лепшых па прафесіі (+відэа)
Новы выпуск зборніка “Здабыткі”

17 верасня – 190 гадоў Гродзенскай абласной навуковай бібліятэцы імя Я.Ф. Карскага

17 верасня – 190 гадоў Гродзенскай абласной навуковай бібліятэцы імя Я.Ф. Карскага
Іншыя навіны

У верасні 1830 г. на адной з нарад у гродзенскага генерал-губернатара было прынята рашэнне аб заснаванні ў горадзе Гродна бібліятэкі, якая стала першай публічнай бібліятэкай на сучаснай тэрыторыі Беларусі.

HA NB-imia-J.F.-Karskaha.jpg

Аснову яе фонду склалі добраахвотныя ахвяраванні гарадской шляхты. Доступ да бібліятэчных дакументаў быў адкрыты толькі невялікай катэгорыі асоб: чыноўнікам, дваранам і памешчыкам. Доўгі час бібліятэка не мела свайго памяшкання, фонд амаль не папаўняўся, ад дзяржавы не паступалі грашовыя сродкі. Каб палепшыць стан установы, па прапанове губернатара служачыя горада ў 1859 г. ахвяравалі па 1 % ад свайго заробку. На сабраныя грошы былі выпісаны перыядычныя выданні і набыта некалькі дзясяткаў кніг.

У 1865 г. Міністэрствам унутраных спраў быў зацверджаны статут бібліятэкі, а з 1877 г. яна пачала атрымліваць урадавую субсідыю. Бібліятэкай кіравала праўленне, у склад якога абавязкова ўваходзілі дырэктар Гродзенскай мужчынскай гімназіі і рэктар мясцовай духоўнай семінарыі. Характэрна, што з бібліятэкай звязаны лёс бацькі знакамітага беларускага паэта Максіма Багдановіча: А.Я. Багдановіч, навуковец, педагог, грамадскі дзеяч, узначальваў праўленне ў 1892–1895 гг. Актыўна ўдзельнічаў у жыцці бібліятэкі і вядомы гарадзенскі гісторык, выкладчык, краязнаўца Я.Ф. Арлоўскі.

Adam_Bagdanovich.jpg

Адам Багдановіч

Пасля ўсталявання ў 1920 г. савецкай улады бібліятэка аб’яднала фонды многіх ліквідаваных устаноў, сюды паступалі таксама каштоўныя кнігі і рукапісы з прыватных калекцый. 1 мая 1940 г. бібліятэка была адкрыта для шырокай публікі, кнігі сталі выдавацца бясплатна. Дакументны фонд павялічыўся да 35 тыс. экз., а колькасць чытачоў дасягнула 4 тыс.

У гады Вялікай Айчыннай вайны большасць дакументаў была незваротна страчана, і толькі невялікая частка фонду захавалася дзякуючы супрацоўніку бібліятэкі М.А. Чарвякоўскаму. Тым не менш, ужо на дзясяты дзень пасля вызвалення горада бібліятэка пачала працаваць. Нягледзячы на цяжкія ўмовы, кнігі выдаваліся, чытальная зала была пастаянна перапоўнена. З кожным годам аўтарытэт бібліятэкі павышаўся, у 1957 г. ёй было прысвоена імя Я.Ф. Карскага, першага беларускага акадэміка, заснавальніка беларускага мовазнаўства і філалогіі, ураджэнца Гродзеншчыны.

Karski.jpg

Сёння абласная навуковая бібліятэка з’яўляецца вядучым інфармацыйным і сацыякультурным цэнтрам, лідарам бібліятэчнай палітыкі ў Гродзенскай вобласці. Да яе ўніверсальнага фонду, аб’ём якога складае больш за 600 тыс. экз. дакументаў на розных носьбітах, электронных інфармацыйных рэсурсаў звяртаецца звыш за 40 тыс. карыстальнікаў. Акрамя таго, ім прадастаўляецца доступ да сусветных ЭІР праз віртуальную чытальную залу Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі (НББ).

Бібліятэка паспяхова функцыянуе як метадычны і навукова-даследчы цэнтр вобласці. За добрасумленную, творчую дзейнасць калектыў неаднаразова ўзнагароджваўся граматамі і дыпломамі, а па выніках працы 2008 г. стаў лаўрэатам спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь “За духоўнае адраджэнне”. Гродзенская абласная навуковая бібліятэка імя Я.Ф. Карскага працягвае заставацца адным з важных звёнаў бібліятэчнай сістэмы краіны, выконваючы высакародную місію па ўзбагачэнні інтэлектуальнага патэнцыялу нацыі.

Звесткі як пра саму бібліятэку, так і пра дакументы, ёй прысвечаныя, адлюстраваны ў розных інфармацыйных рэсурсах НББ (фактаграфічная база даных “Беларусь у асобах і падзеях”, электронны каталог і інш.). Матэрыялы да папярэдніх юбілеяў галоўнай бібліятэчнай установы Гродзенскай вобласці публікаваліся на старонках бібліяграфічнага бюлетэня “Новыя кнігі: па старонках беларускага друку” (2000, № 1; 2005 г., № 5).

Матэрыял пададзены навукова-даследчым аддзелам бібліяграфіі.

Навіны

Скарыназнаўства ў Францыі

23 Кас 2020

23 кастрычніка адбыўся рэальна-віртуальны навуковы круглы стол, прысвечаны кнігазнаўчым даследаванням ў Францыі. Вядучым экспертам мерапрыемства выступіла Вольга Шутава, кіраўнік Лабараторыі скарыназнаўства і валарызацыі даследаванняў гісторыі культуры Беларусі (Парыж, Францыя), кандыдат гістарычных навук.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Запіс на першы курс “Клуба кніжных прафесараў”

23 Кас 2020

У Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі стартуе новы сезон “Клуба кніжных прафесараў”. Запрашаем дзетак і іх бацькоў запісацца на першы курс музейных заняткаў па вывучэнні кніжнай культуры.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Пасяджэнне Савета бібліятэк Беларусі па інфармацыйным узаемадзеянні

22 Кас 2020

21 кастрычніка ў рамках VII Міжнароднага кангрэса “Бібліятэка як феномен культуры” адбылося штогадовае пасяджэнне Савета бібліятэк Беларусі па інфармацыйным узаемадзеянні.

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

Чараўніцтва для чайнікаў: навошта адаптуюць класічныя казкі і дзе чытаць некласічныя

22 Кас 2020

З тых часоў, як чалавек навучыўся складаць гукі ў словы, а словы – у сказы, свет навокал пачаў імкліва абрастаць казкамі. Чароўнымі гісторыямі тлумачылі ўсё, што пужала сваёй нязведанасцю – змену часоў года, нараджэнне, смерць, колер птушынага пер’я і з’яўленне агню. Што ж з імі цяпер? Іх спасцігла доля нястрымнай адаптацыі. Старыя казкі перапісваюцца на новы лад, іх матывы ўплятаюцца ў іншыя гісторыі. Як гэта робіцца, а галоўнае – навошта? Давайце зірнём на гісторыю адаптацыі казачнай класікі.

Блог прафесійнага чытача

Сугучча

22 Кас 2020

З 22 кастрычніка на 3-м паверсе кальцавога калідора працуе выстаўка “Сугучча”, арганізаваная Нацыянальнай бібліятэкай Беларусі сумесна з Выдавецкім домам “Звязда”.

Кніжныя выстаўкі

Скарыназнаўства ў Францыі

21 Кас 2020

23 кастрычніка адбудзецца рэальна-віртуальны навуковы круглы стол, прысвечаны кнігазнаўчым даследаванням у Францыі. Вядучым экспертам мерапрыемства выступіць Вольга Шутава, кандыдат гістарычных навук, кіраўнік Лабараторыі скарыназнаўства i валарызацыi даследаванняў гiсторыi культуры Беларусi (Парыж, Францыя).

Навіны Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі

111